1699-1750 Yılları Arasında Rumeli’de Güvenlik Zafiyeti (Manastır’da Eşkiyalık Olayları, Martolosların Tutumu Ve Teşkilatın Lağvedilmesi

Yazarlar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.13228198

Anahtar Kelimeler:

Rumeli- Manastır- Martolos- Derbent- Eşkıyalık

Öz

Osmanlı Devleti’nde,16 yıl kadar süren savaşların ardından1699’daimzalanan Karlofça Antlaşması ile bir barış ortamı sağlanmıştır. Fakat Rumeli’deki hudut boylarında süren savaşın etkisiyle asayiş sorunları ortaya çıkmış; buda savaş dönemi ve sonrası Rumeli’de eşkıyalık adına uygun bir ortam hazırlamıştır. Derbent teşkilatı üyeleri olan martolosların olumsuz tutumları eşkıyalık olaylarını tetiklemiş ve Rumeli’nin birçok yerinde eşkıyalık faaliyetleri görülür olmuştur. Bu yüzden devlet, derbent teşkilatına yeniden nizam vermek amacıyla martolosların sergiledikleri olumsuz tutumlarına binaen teşkilatı ilga etmiştir. Derbent teşkilatına yeniden nizam verilmek suretiyle eşkıyaların üzerine gidilmiş ve Rumeli’de tekrardan güvenli bir ortam oluşturulmaya çalışılmıştır. Tüm bu hususlar çalışmamızda ele alınarak konuya açıklık getirilmeye çalışılmıştır.

Referanslar

Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA.)

Manastır Şer’iyye Sicilleri Yabancı Arşivler (YB. 021. D.) Fonu:

BOA,.Manastır ŞS. 30, s. 12.

BOA,.Manastır ŞS. 32, s.27-28.

BOA,.Manastır ŞS. 32, s.43.

BOA,.Manastır ŞS. 30, s.6-7-8-9-15.

BOA,.Manastır ŞS. 46, s.72. H. 1 Muharrem 1150/M. 1 Mayıs 1737.

BOA,.Manastır ŞS. 34, s.39. H. 11 Safer 1123/M. 31 Mart 1711.

BOA,.Manastır ŞS. 53, s.15. H. 1 Zilkade 1163/M. 2 Ekim 1750.

BOA,.Manastır ŞS. 40, s.7. H. 4 Cemaziyülahır 1135/M. 12 Mart 1723.

BOA,.Manastır ŞS. 32, s.4. H. 27 Safer 1118/M.10 Haziran 1706.

BOA,.Manastır ŞS. 49, s.14. H. 1156 (gün ve ay belirtilmemiştir)/M. 1744.

BOA,.Manastır ŞS. 45, s.27. H. 22 Ramazan 1148/M. 5 Şubat 1736.

BOA,.Manastır ŞS. 40, s.56. H. 8 Recep 1139/M. 1 Mart 1727.

BOA,.Manastır ŞS. 42, s.3. H. 25 Şaban 1141/M. 26 Mart 1729

BOA,.Manastır ŞS. 44 s.22-24. H. 21 Rebiyülahir 1147/M. 20 Eylül 1734.

BOA,.Manastır ŞS. 39, s.32. H. 25 Zilkade 1133/M. 17 Eylül 1721

BOA,.Manastır ŞS. 37 s.42. H. 20 Rebiyülahir 1128/M. 13 Nisan 1716.

BOA,.Manastır ŞS. 39 s.20-21. H. 29 Zilkade 1133/M. 21 Eylül 1721.

BOA,.Manastır ŞS. 34, s.46-47. H. 21 Rebiyülahir 1141/M. 24 Kasım 1728.

BOA,.Manastır ŞS. 44, s.22-24. H. 21 Rebiyülahir 1147/M. 20 Eylül 1734.

BOA,.Manastır ŞS. 41, s.36. H. 7 Ramazan 1140/M. 17 Nisan 1728.

BOA,.Manastır ŞS. 42, s.62-63. H. 2 Ramazan 1142/M. 21 Mart 1730.

Ali Emiri (AE.) Tasnifi

Ahmed III (AE. SAMD. III.) Fonu: 203- 19580. H. 28 Cemaziyülahır 1125/ M.22 Temmuz 1713.

Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi (VGMA.)

Rumeli Hurufat Defteri No:1174., s. 201. H. 17 Cemaziyülahır 1200/M. 17 Nisan 1786.

Rumeli Hurufat Defterleri No: 1169, s. 16-20

Tetkik Eserler

AKDAĞ, M. (1966). “Genel Çizgileriyle XVII. Yüzyıl Türkiye Tarihi”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih- Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi, S.VI, C.IV, Ankara, s.201-247.

DEMİRKOL, M. (2021). XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Manastır, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi, Malatya.

ERGENÇ, Ö. (Osmanlı). Osmanlı Klasik Düzeni ve Özellikleri Üzerine Bazı Açıklamalar, s. 32-39.

ERGENÇ, Ö. (2013). Osmanlı Tarihinin Kaynakları Üzerine: Kurumsal Yaklaşımlar ve Belgelerin Kullanım Sorunları, Osmanlı Tarihi Yazıları- Şehir, Toplum, Devlet, İstanbul, s. 30.

FAROQHI, S.(2003) Osmanlı Tarihi Nasıl İncelenir?, (çeviren: Zeynep Altıok), Tarih Vakfı Yurt Yayınları 121, İstanbul.

GÖKBİLGİN, T.(Belleten). Kanuni Sultan Süleyman Devri Başlarında Rumeli Eyaleti, Livaları, Şehir ve Kasabaları, C.XX, sayı 19, s.247-294.

İNALCIK, H. (2000).Osmanlı İmparatorluğunda Ekonomik ve Sosyal Tarih 1300-1600, Çev. Halil Berktay, İstanbul, s.201-208.

İNALCIK, H.(2010).Devlet-i Aliyye, Osmanlı İmparatorluğu üzerine araştırmalar-I, Klasik Dönem (1302-1606): Siyasal, Kurumsal ve Ekonomik Gelişim, C.I, 44. Baskı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, s.670-678.

İNALCIK, H. (2003).Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300-1600), Çeviren: Ruşen Sezer, Yapı Kredi Yay., İstanbul.

İndir

Yayınlanmış

2021-12-31

Nasıl Atıf Yapılır

1699-1750 Yılları Arasında Rumeli’de Güvenlik Zafiyeti (Manastır’da Eşkiyalık Olayları, Martolosların Tutumu Ve Teşkilatın Lağvedilmesi. (2021). ESAR, 2(3), 34-51. https://doi.org/10.5281/zenodo.13228198