Klasik Dönem Osmanlı Taşra Teşkilatında Görevli Yöneticiler

Yazarlar

  • Aytekin YILDIRIM Yazar
  • Meltem SANSAR Yazar
  • Yusuf SAĞCI Yazar

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.10459517

Anahtar Kelimeler:

Kethüda- Şehremini- Ayan- Muhtar

Öz

Bu çalışma, Osmanlı şehirleri ve şehir yöneticilerinin evrimini inceleyerek, Osmanlı devletinden önceki Türk İslam devletlerinin etkisi altında nasıl şekillendiklerini ele almaktadır. Şehirlerin çok fonksiyonlu yerleşmeler olduğu vurgulanmakta ve bu fonksiyonel faaliyetlerin Osmanlı yönetimine farklı şekillerde yansıdığı belirtilmektedir. Osmanlı Devleti'nin, içinde farklı dini ve etnik yapıları barındırma başarısının, merkez teşkilatına bağlı taşra yönetiminin duyarlı bir şekilde örgütlenmesiyle mümkün olduğu vurgulanmaktadır. Ancak, çalışma, klasik dönemde şehir yöneticilerinin görev ve etkinliklerinin Tanzimat Dönemi'nde belirgin bir düşüş gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise Osmanlı'da şehir yöneticilerinin klasik dönemde merkezle etkileşim içinde oldukları ve görevlerini yerine getirdikleri, ancak Tanzimat Dönemi ile birlikte bu yöneticilerin etkinliklerinde belirgin bir düşüş ve olumsuzlukların gözlemlendiği tespit edilmektedir. Bu olumsuzlukların temel nedenlerinin daha derinlemesine incelenmesi, belirli bir dönemdeki değişimlerin etkilerinin anlaşılması ve bu sürecin Osmanlı toplumu ve yönetim sistemi üzerindeki geniş ölçekli etkilerinin anlaşılması için gelecek çalışmalara ışık tutabileceği belirtilmektedir. Ayrıca, Osmanlı şehir yöneticilerinin tarihsel evriminin daha detaylı bir şekilde ele alınması, özellikle bu dönemdeki politika ve sosyal dinamiklerin anlaşılmasına katkı sağlayabilir.

Referanslar

Akdağ, M. (1975). Osmanlı tarihinde ayanlık düzeni devri, 1730-1839. Tarih Araştırmaları Dergisi, 14(23), 51-61.

Baykara, T. (1990). Osmanlı taşra teşkilatında XVIII. yüzyılda görev ve görevliler (Anadolu). Ankara: Vakıflar Genelmüdürlüğü Yayınları

Ergenç, Ö. (1982). Osmanlı klasik dönemindeki eşraf ve a’yan üzerine bazı bilgiler. Osmanlı Araştırmaları, 3, 105-118.

Ergin, O. N. (1995). Mecelle-i umûr-ı belediyye (İstanbul 1330-38). İstanbul, III, 1257-1305.

İnalcık, H. (1955). 15. Asır Türkiye iktisadî ve içtimaî tarihi kaynakları. İslâm Araştırmaları Dergisi, 15(1-4), 53.

Köprülü, M. F., & Uzunçarşılı, İ. H. (Eds.). (1989). Âyân. İslâm Ansiklopedisi (Cilt 2, ss. 40-42). İstanbul: İslâm Ansiklopedisi Yayınları.

Ortaylı, İ. (1985). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Yerel Yönetim Geleneği. İstanbul, 100-108.

Özkaya, Y. (1977). Osmanlı İmparatorluğunda Âyânlık. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi

Turan, Ş. (1963). Osmanlı teşkilâtında hassa mimarları. Tarih Araştırmaları Dergisi, 1(1), 158-200.

Uzunçarşılı, İ. (1942). Hakkı, Meşhur Rumeli Âyanlarından Tirsinikli İsmail, Yılık Oğlu Süleyman Ağalar ve Alemdar Mustafa Paşa. İstanbul.

İndir

Yayınlanmış

2023-12-31

Nasıl Atıf Yapılır

Klasik Dönem Osmanlı Taşra Teşkilatında Görevli Yöneticiler. (2023). ESAR, 4(2), 50-57. https://doi.org/10.5281/zenodo.10459517